آبله
آبله، یک نوع بیماری واگیر بود که عامل آن یکی از دو ویروس آبلهٔ درشت یا آبلهٔ ریز تشکیل شدهاست.[۱] آخرین نمونهٔ طبیعی ویروس آبله در اکتبر ۱۹۷۷ تشخیص داده شد و سازمان جهانی بهداشت ریشهکن کردن بیماری را با انجام عمل پیشگیری آبلهکوبی «از سطح زمین» در ۱۹۸۰ تأیید کرد.[۲][۳]
| آبله | |
|---|---|
 | |
دختری دچار آبله در بنگلادش. در سال ۱۹۷۳ میلادی ویروس آبله در رگهای ریز پوست، دهان و گلو جایگیری میکند.[۴] گمان میرود که آبله ۱۰۰۰۰ سال پیش از میلاد در میان مردم پدید آمده باشد.[۵] شاید نخستین نشانهٔ پدیداری آبله جوشهای چرکی یافت شده در بدن مومیایی شدهٔ رامسس پنجم، فرعون مصر، باشد.[۶] تا قبل از اینکه محمد بن زکریای رازی کتاب «الجدری و الحصبه» را بنویسد آبله با سرخک یکی گرفته میشد رازی در این کتاب که کهنترین و مهمترین کتابی است که پیرامون آبله و سرخک نوشته شدهاست، این دو بیماری را دو بیماری جداگانه دانسته به بیان تفاوتهای ان دو پرداخت[۷] گمان میرود که پیرامون ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مرگ در سدهٔ بیستم از آبله برخاسته باشد.[۸] ازجملهٔ افراد برجستهای که مبتلا به آبله بودند: ولفگانگ آمادئوس موتسارت، گاو نشسته، رامسس پنجم، هنری هشتم، ادوارد ششم، پتر دوم روسیه، جرج واشینگتن، اندرو جکسون.[۹][۱۰][۱۱][۱۲] بله از دیرهنگام بشر را آزار داده و باعث مرگ و کوری بسیاری از انسان ها شده است. به گونه ای که آبلهکوبی موضوعی مهم در سدههای گذشته بهشمار میآمد که هم از نظر دگرگونیهای پزشکی، هم از لحاظ تغییرات سیاسی و اجتماعی قابل بررسی است. این پدیده از طرفی تاریخ علم را بیان میدارد و از جهت دیگر چالشهایی را آشکار میکند که طبابت بومی و مردم بعضی از جوامع در رویارویی با راهکارهای دانش پزشکی نوین داشتهاند. | |
